ترجمه و شرح صحیفه کامله سجادیه دکتر امیر شیزاد

شفقنا- مجموعه سه جلدی «ترجمه و شرح صحیفه جامعه سجادیه» اثر امیر شیرزاد به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسید.

مطابق گزارش شفقنا، صحیفه سجادیه مجموعه ۵۴ دعا از دعاهای امام سجاد(ع) است که آن حضرت بر فرزندان خود امام محمد باقر(ع) و جناب زید املا فرموده است.

در اثر حاضر، نگارش مقدمه‌ای قبل از شرح هر دعا که نخست، مشتمل بر ارائه تبیینی نظام مند از محور دعای پیش رو و بیان جایگاه و اهمیت آن مسئله است و مدخلی برای ورود خواننده به دعا و آماده تر ساختن او برای فهم بهتر دعا به شمار می‌آید و دوم، مروری کوتاه بر دعای امام(ع) اشاره کرد که خواننده را نسبت به اصلی‌ترین سرفصل‌های آن دعا آشنا می‌سازد.

در این شرح، اتخاذ رویکرد کلی در شرح دعاهای بر دو حوزه «معرفت افزایی فکری و عقیدتی» با ابتنا بر قرآن و برهان و اشارات عرفانی که باعث تحکیم عقلی و قلبی باورهای دینی می‌شود و حوزه «راهکارهای کاربردی» که روش تخلق به اوصاف مذکور در دعا را می‌آموزد، مد نظر قرار گرفته است.

نگاه مستقل به هر دعا از دیگر مزیت های این شرح بر شروح دیگر است؛ به گونه‌ای که شرح هر دعا بی‌نیاز از ارجاع به شرح دعاهای دیگر است.

از دیگر مشخصه‌های این شرح، جامع بودن این شرح از طریق رجوع نگارنده در شرح هر یک از فراز دعاها به بسیاری از شرح های عربی و فارسی قبلی و استفاده از نکات نو و مهم و مفید به هر یک از آنها متناسب با سطح و حجم این شرح و ارجاع به آنها است.

ذکر آیات قرآنی و روایات معصومان متناظر با فراز دعا و استفاده از منابع تفسیری و حدیثی و حِکمی و عرفانی و کلامی متناسب با مبحث و ارجاع به آنها و انتخاب روایات یکی دیگر از این خصوصیت هاست؛ به گونه‌ای که حتی الفرصت هر حدیث در بردارنده مطلبی جدا از حدیث دیگر و بیشتر دربردارنده مبنای فکری و راهکار کاربردی باشد.

اهتمام به روشمند بودن بیان مطالب از دیگر خصوصیت‌های این شرح است؛ به این ترتیب که نخست فراز یا فرازهایی از دعا با ترجمه آن ذکر شده و سپس به طور عمده و در بیشتر موارد در چند سطر به مهم‌ترین مباحث آن اشاره گردیده و آنگاه شرح هر یک از آن مباحث در ساختاری منطقی با عنوان‌بندی مناسب و با بیان روشن و روان با ارائه شرحی نسبتاً جامع و مفید و به دور از کم گویی و اختصارِ مخلّ یا زیاده‌گویی و انشاءنگاریِ ممل که به ویژه امروزه خارج از حوصله خوانندگان است، آمده است.

از دیگر مشخصه های این شرح می توان به ذکر برخی اشعار حکمت آمیز بزرگان و داستان‌های کوتاه پرداخت که مایه تلطیف و اثرگذاری بیشتر و بهتر است.

جلد اول این اثر مشتمل بر دعاهای یکم تا نوزدهم صحیفه سجادیه، جلد دوم دربردارنده دعاهای بیستم تا سی و یکم و سومین و آخرین جلد از این شرح به دعاهای سی و دوم تا پنجاه و چهارم اختصاص یافته است.

نویسنده: امیر شیرزاد

صحیفه سجادیه، ناظر به همه ساحت‌های حیات انسان و جامعه است و ازاین‌رو شرحی عالمانه و درخور زمانه را می‌طلبد. این مهم تاکنون بیشتر به زبان عربی تحقق یافته است، درحالی‌که شرح فارسی از همۀ دعاهای آن، کم‌شمار است. نگارنده به توفیق الهی شرحی نو بر صحیفه سجادیه نگاشته که بسا با جمع اوصاف ذیل از دیگر شرح‌ها متفاوت است: یک: نگارش مقدمه قبل از هر دعا با تبیینی نظام‌مند از محور دعا و اهمیت آن و مروری بر فهرست مطالب دعا؛ دو: تأکید بر رویکرد «معرفتی» و «کاربردی»؛ سه: نگاه مستقل به هر دعا؛ چهار: جامعیت، با استفاده از نکات مهم شرح‌های پیشین؛ پنج: ذکر آیات و روایات و استفاده از منابع تفسیری، حدیثی، حِکمی و کلامی؛ شش: اهتمام به روشمندی با بیانی موجز و روان؛ هفت: ذکر برخی اشعار حِکمی و داستان‌های کوتاه جهت تلطیف و اثرگذاری بهتر.